(Bài viết này dựa vào nhiều nguồn, cộng thêm một chút sự suy tưởng của người viết. Nếu có sai sót gì, xin hãy để lại ý kiến.)
Miyamoto Musashi (1583-1645)
Miyamoto Musashi (cũng có tên Shinmen Takezō, Miyamoto Bennosuke) là một kiếm sĩ bậc thầy, một triết gia võ thuật, và một kiếm sĩ nổi tiếng của xứ sở hoa anh đào. Mất cha mẹ năm 10 tuổi, được các nhà sư nuôi dưỡng đến năm 16 tuổi, nhưng ông lúc đó luôn khát khao được chiến đấu trở thành một Samurai, giống như cha mình, Shinmen Munisai. Vì vậy, cậu bé đó rời tu viện và sớm tham gia vào các cuộc đấu tay đôi, và cậu đều thắng.
Mọi chuyện thay đổi sau trận Sekigahara. Ông chiến đấu bên cạnh gia tộc Ashikaga chống lại đội quân đang trên đà thắng thế của Ieyasu Tokugawa. Toàn bộ gia chủ của ông bị tàn sát, nhưng bằng cách nào đó cậu đã sống sót cả trận chiến và cuộc thảm sát sau đó. Ông trở thành một Samurai không chủ, được biết đến như một ronin (lãng khách).
Tất cả những điều này xảy ra khi cậu vẫn còn là một thiếu niên.
Cũng chẳng có gì bất ngờ nếu Miyamoto Musashi chọn bỏ cuộc vào lúc này. Ông có thể tự nhận rằng đã phai màu và chuyển sang làm nghề khác để kiếm miếng cơm manh áo.
Nhưng ông lại làm điều hoàn toàn ngược lại. Ông bắt đầu một cuộc hành trình tu luyện võ thuật gian khổ, khó nhọc. Trong những năm này, ông đã mài dũa kỹ năng chiến đấu và phát triển một triết lý mà chẳng bao lâu sau đã trở nên nổi tiếng.
Ngày nay, vị Samurai thế kỷ 16 này được biết đến như một trong những kiếm sĩ tài giỏi nhất trong lịch sử và những lời dạy của ông đã được lưu truyền trong hai tác phẩm bất hủ của ông, Ngũ Luân Thư và Độc Hành Đạo.
Trong đó, Độc Đạo Hành được ông viết một tuần trước khi qua đời vào năm 1645. Cuốn sách này chỉ gồm 21 giới luật hoặc mệnh lệnh về cách sống của ông. Nó được viết để chuẩn bị cho sự ra đi của chính ông,
Trong thời điểm ông đang truyền thừa tất cả những gì quý giá nhất của mình, ông cũng muốn truyền lại kiến thức của mình, là 21 giới luật trong Độc Đạo Hành.
Độc Hành Đạo không phải là con đường cô độc, mà là con đường trung thành với chính mình.
Khi không còn đám đông để nương tựa, con người buộc phải đối diện với cái yếu đuối, sợ hãi và tham vọng của bản thân.
Mỗi bước đi đều nặng nề, nhưng chính sức nặng ấy rèn nên ý chí.
Người theo Độc Hành Đạo không tìm kiếm sự công nhận, vì phần thưởng lớn nhất là sự vững vàng nội tâm.
Đi một mình – không phải để hơn người khác, mà để không phản bội chính mình.
1 . Thuận theo thực tại, không cưỡng cầu nghịch cảnh.
Tập trung vào những gì bạn có thể kiểm soát, thay vì bận tâm đến những điều bạn không thể. Việc chấp nhận thế giới xung quanh và dồn sức cho điều bạn có thể làm trong đó luôn là lựa chọn khôn ngoan hơn.
- Không truy cầu khoái lạc phù du.
Nếu tìm kiếm niềm vui, hãy tìm từ những điều bền vững và hiện hữu, không phải từ những thứ phù du và có hại. Ai cũng khao khát niềm vui, nhưng người khôn ngoan sẽ hướng đến những niềm vui có thể theo mình suốt đời.
- Không hành động khi tâm còn nửa vời.
Một quyết định nửa chừng thực chất là một quyết định tệ hại. Khi đã hành động, hãy chắc chắn với lựa chọn của mình, không do dự hay nghi ngờ. Nếu mọi thứ chưa thật sự rõ ràng, hãy kiên nhẫn chờ đến khi nó sáng tỏ.
- Nhẹ cái tôi, nặng hiểu biết về đời.
Đừng quá coi trọng cái tôi của mình. Hãy khiêm nhường và nhận ra rằng thế giới rộng lớn hơn bạn rất nhiều. Quan sát xung quanh, học hỏi từ mọi nơi. Chỉ tập trung vào bản thân không bao giờ dẫn đến trí tuệ.
- Suốt đời giữ khoảng cách với dục vọng.
Tinh thần này mang hơi hướng khắc kỷ. Mục tiêu không phải là chạy theo giấc mơ bằng mọi giá, mà là sống trọn vẹn từng khoảnh khắc của cuộc đời. Mục tiêu rất cần thiết, nhưng đừng để chúng quyết định hạnh phúc của bạn. Sống trong “giá như” chỉ làm lãng phí thời gian hữu hạn bạn có.
- Không hối tiếc những điều đã chọn.
Cuộc sống không nên bị trói buộc bởi hối hận. Quá khứ đã qua, tiếc nuối không đưa bạn đến đâu. Không ai biết tương lai sẽ ra sao, và chính con đường bạn đang đi có thể là điều dẫn bạn đến nơi bạn thực sự muốn đến.
- Tuyệt đối không ghen tỵ.
Sự so sánh là kẻ đánh cắp đi niềm vui. Ghen tỵ với người khác chỉ khiến bạn tự hạ thấp mình. Hãy dồn năng lượng vào những gì bạn có thể kiểm soát, phần còn lại hãy để nó tự vận hành.
- Không để ly biệt làm gục ngã tâm trí.
Cái chết là một phần của cuộc sống, và những người bạn yêu thương sẽ đến rồi đi. Điều quan trọng không phải là khoảng cách, mà là sự gắn kết trong tim. Khi họ vẫn sống trong ký ức và tình cảm của bạn, họ chưa bao giờ thật sự rời xa.
- Không oán hận, không than phiền.
Than phiền và thù ghét chỉ khiến bạn trở nên cay nghiệt hơn. Chúng không mang lại lợi ích gì. Thay vào đó, hãy giữ sự trung lập, chấp nhận sự việc và tiếp tục tiến về phía trước.
- Không để ái dục dẫn đường cho hành động.
Yêu và khao khát là điều tự nhiên, nhưng không phải lúc nào cũng dẫn đến quyết định đúng đắn. Hãy tôn trọng chính mình. Tình yêu quan trọng, nhưng đừng đặt bản thân vào những hoàn cảnh mà bạn không mong muốn.
- Không chấp trước vào sở thích hay định kiến.
Bạn có thể có sở thích, nhưng đừng để tâm trí đóng kín. Hãy cởi mở với trải nghiệm mới. Nếu không dám thử điều mới, thì ý nghĩa của cuộc sống là gì?
- Không ràng buộc vào nơi chốn.
Ở đâu cũng là sống. Nếu không thích nơi bạn đang ở, bạn có thể rời đi. Nhưng rồi bạn sẽ nhận ra rằng bản chất cuộc sống không thay đổi. Một căn phòng nhỏ hay một biệt thự bên biển không quan trọng bằng những giá trị khác.
- Không chạy theo vị ngon của miếng ăn.
Ăn uống nên vì sức khỏe và dinh dưỡng, không phải chỉ vì khoái khẩu. Thỉnh thoảng hưởng thụ là điều bình thường, nhưng đừng để bản thân lệ thuộc vào ăn ngon mà đánh mất sức khỏe.
- Không giữ vật vô dụng bên mình.
Đồ vật không quan trọng, nhất là những thứ không còn giá trị với bạn. Hãy sống tối giản, loại bỏ sự dư thừa. Chỉ giữ lại những gì thật sự cần thiết, vì nó mang lại sự tự do.
- Không hành xử theo thói quen của số đông.
Rất dễ để sống như một con cừu trong đàn. Nhưng tốt hơn hết là hãy suy nghĩ và hành động độc lập. Đừng để tiếng ồn dẫn lối bạn, hãy tự hình thành quan điểm của mình.
- Không tích trữ công cụ vượt quá nhu cầu.
Lời khuyên này xuất phát từ tinh thần võ sĩ. Ngoài chiến trận, ý nghĩa của nó là: hãy làm chủ những công cụ cần thiết và đừng để bản thân phân tâm bởi những thứ không cần dùng đến.
- Không sợ cái chết.
Chúng ta có thể chết bất cứ lúc nào. Cái chết không tuân theo quy luật hay lý do nào. Sợ hãi nó không thay đổi được điều gì.
- Không ham tích của cho tuổi già.
Của cải có giá trị gì khi bạn không còn tồn tại? Chúng chỉ có ý nghĩa trong đời này. Mải mê tích lũy và mơ tưởng về chúng chỉ là lãng phí thời gian.
- Kính Trời – Phật – Thần, nhưng không ỷ lại.
Tin vào Thần linh và ỷ lại vào Thần linh là hai điều khác nhau. Cuộc đời nằm trong tay bạn. Hãy khiêm nhường, nỗ lực, thừa nhận có điều gì đó lớn hơn mình và biết ơn quãng thời gian được sống.
- Có thể mất thân, không được mất danh dự.
Đời người ngắn ngủi, nhưng danh tiếng và giá trị bạn để lại sẽ tồn tại lâu dài. Đừng làm những điều mà bạn không thể chấp nhận. Hành động làm nên con người.
- Tuyệt đối không rời xa Đạo đã chọn.
Bạn đang đi trên một con đường. Hoặc là theo nó đến cùng, hoặc là dứt khoát từ bỏ và chọn con đường khác. Dù thế nào, hãy bước đi với toàn bộ niềm tin, vì con đường đó phản ánh lựa chọn và niềm tin của chính bạn.